Beslenme desteği yanık hasta yönetiminde köşe taşıdır. Hiper- metabolizma ve hiperkatabolizmanm her ikiside yanık yaralanmasını takiben ortaya çıkar. Metabolik hızdaki bu artış kazayı takiben başlar ve yara iyileşmesi tamamlanana kadar -ki aylar sürer -devam eder. Ek olarak yaralarm, deri greftlerinin ve do- nör alanların iyileşmesi için yanık hastasının beslenme ihtiyacı daha da artar.
Beslemeye; oral veya enteral olsun mümkün olduğu kadar erken başlanmalıdır. Yüzde yirmi TVYA altındaki çoğu yanık hastası kendi kendilerine yeterli kaloriyi elde edebilirler.
Ancak büyük yanıklı hastalar ile birkaç gün entübe kalacak hastalara besleme tüpü (N/G) yerleştirilmelidir. İleus genellikle yanık yaralanmasmı takiben ortaya çıkar ve gastrointestinal sistemin normale dönüşü günler alabilir. Ancak yanık sonrası dönemde hemen beslenmenin başlaması, ileusu önleyebilir. Yanık takımının içinde yer ¿lan diyetisyene, beslenme ihtiyaçlarının belirlenmesi için danışılmalı, kalori aliminin izlenmesi sağlanmalı, hastanm beslenme plam için uygun ayarlamalar yapılmalıdır. Çünkü yüksek düzeyde narkotik alan hastalara, beslenme intoleransım ve konstipasyonu önlemek amacıyla gayta yumuşatıcıları her gün rutin olarak verilmelidir.
Parenteral beslenme, uzun süreli santral venöz yol gerektirdiğinden daha yüksek enfeksiyon oranını da beraberinde getirir. Parenteral beslenme; uzamış paralitik ileusu bulunan hastalarda, pankreatitte, barsak tıkanmalarında veya enteral beslenmenin kontrendike olduğu durumlarda kullanılmalıdır.
Entübe hasta ameliyathaneye alınırken, prone pozisyonuna alınması gerekmiyorsa, enteral beslenmeye devam edilebilir. Eğer hasta entübe değilse ve ameliyat için entübasyon gerekiyorsa ameliyattan 6 saat önce beslenme kesilmelidir. Beslenmeye, ekstübasyondan hemen sonra ve cerrahinin tamamlanmasının ardından mümkün olan en kısa sürede tekrar başlanmalıdır.
Kalori gereksiniminin hesaplamasmda birkaç formül vardır. Curreri ve Harris-Benedict formülleri kalori gereksiniminin hesaplanmasında en sık kullanılan iki formüldür. Curreri formülü çocuklar ve erişkinlerde farklıdır:
Erişkin: 25 kcal x ağırlık (kg) 40 kcal x %TVYA Çocuklar: 60 kcal x ağırlık (kg) 35 kcal x %TVYA
Harris- Benedict formülü Bazal Enerji Harcamasmı (BEH) hesaplamayı sağlar:
Erkek: 66.5 13.8 x ağırlık (kg) 5 x boy (cm) – 6.76 x yaş (yıl)
Kadm: 65.5 9.6 x ağırlık (kg) 1.85 x boy (cm) -4.68 x yaş (yıl)4
Hesaplanan BEH kalori gereksinimin hesaplanması için kaza faktörü (tipik olarak geniş yanıklı hastalarda 2.1) ile çarpılır.
Çünkü Curreri formülünde -özellikle yaşlılarda olmak üzere- kalori gereksinimi tahmin edilenin çok üzerindedir. Harris – Benedictte ise kalori gereksinimi tahmin edilenin altındadır. Sıklıkla ikisinin ortalaması alınarak kullanılır. Metabolik şema kullanan indirek kalorimetre, ventilatördeki hastalar için kullanılabilir. Ancak kalorimetrik formülün güvenilirliği, eğer Fi02 P\’nin üzerindeyse tartışmaya açıktır. Metabolik şema, karbondioksit üretimi ve oksijen tüketiminin ölçümüne dayanarak, enerji tüketiminin hesaplamasını sağlar. Ek olarak, bu bilgiler ışığında, respiratuar rezerv de hesaplanabilir. Sonuçta, elde edilen verilerle hastanm fazla ya da yetersiz beslendiği konusunda bir kanıya ulaşılabilir.
Ayrıca protein gereksinimi de hesaplanmalıdır. Yanık hastaları, belirgin miktarda iskelet kasmı katabolize ederler ve bu da yara iyileşmesini olumsuz yönde etkiler. Kas kütlesinin ve fonksiyonunun yeniden oluşturulabilmesi için, protein replas- manma ihtiyaç vardır. Böbrek fonksiyonu normal olan hastalar, günlük kilo başına en az 2 gr protein almalıdırlar. İlave vitamin ve mineraller, yara iyileşmesi için ek katkı sağlar. Vitamin A, C ve çinkonun yara iyileşmesindeki yararı bilinmektedir. Vitamin E kullanımı, selenyum ve demir desteği de yara iyileşmesini arttıran etkenler arasmda tanımlanmıştır.
Düzenli beslenmenin izlenmesi için, özellikle yoğun bakım ünitesindeki hastalarda; haftalık C reactive protein (CRP), albu- min, prealbümin, vitamin C düzeyi ve 24 saatlik toplam üre azotu (BUN) bakılmalıdır. Kalori sayımları, hastanın oral alimini monitörize etmek için kullanılır ve enteral beslenmenin güvenli bir şekilde sonlanmasmm veya kesilmesinin kararının verilmesinde yardımcı olur.
Özellikle yoğun bakım ünitesindeki hastaların kan şekeri seviyesi yakından izlenmelidir. Enteral beslenme, vücudun sistemik inflamatuar cevabı boyunca kan şekeri seviyesini arttırabilir. Kritik hastalardaki sık glukoz kontrolünün yararları belirgin bir şekilde belgelenmiştir. Yoğun bakım ünitesindeki tüm yanık hastalarmda değişken insulin skalası uygulanmalıdır. İnsu- lin infüzyonuna, düşük eşik değerindeki gut sayısı ile başlanması, daha sıkı kan şekeri kontrolü yapılabilmesi için gereklidir.
estetik
plastik cerrahi
Daha Cazip ( Rekonstrüktif ) Burun Ameliyatı
HASTA YÖNETİMİ - Beslenme
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder